HUYỆT THẦN MÔN

🖐️ Tải miễn phí: PDF ‘Bản đồ 10 huyệt vị quan trọng nhất cho phụ nữ sau 35’ Hình minh họa rõ ràng + hướng dẫn bấm từng huyệt. In ra dán ở nhà để dùng mỗi ngày. >>> TẢI PDF MIỄN PHÍ → luongyhue.com/pdf-huyet-vi/ <<<

VỊ TRÍ, TÁC DỤNG VÀ CÁCH BẤM ĐÚNG

Nằm xuống giường mà não vẫn không chịu tắt? Bấm huyệt Thần Môn đúng cách có thể giúp chị vào giấc trong vòng 15-20 phút — không cần thuốc, không cần thiết bị đặc biệt, chỉ cần hai ngón tay của chính mình. Đây không phải thần thoại — đây là y học cổ truyền được dùng hơn 2.000 năm và ngày càng được khoa học hiện đại xác nhận.

Trong bài wiki này tôi sẽ hướng dẫn chị chi tiết: huyệt Thần Môn ở đâu, tại sao nó hiệu quả, cách bấm đúng cho từng mục đích (mất ngủ, hồi hộp, lo lắng, stress), và những sai lầm cần tránh khi tự bấm huyệt tại nhà.

⭐ ĐỊNH NGHĨA NHANH — Huyệt Thần Môn là gì? Huyệt Thần Môn (神門 — Shén Mén, HT7) là nguyên huyệt của Tâm kinh (Heart Meridian), nằm ở cổ tay phía ngón út. Tên gọi ‘Thần Môn’ nghĩa là ‘cửa của Thần’ — huyệt mở cửa để Tâm Thần (tinh thần, ý thức) được yên tĩnh. Tác dụng chính: an Tâm định Thần, giáng Tâm hỏa, chỉ thống. Chỉ định: mất ngủ, hồi hộp, lo lắng, hay quên, cáu gắt. Cách bấm: ngón cái ấn vào rãnh huyệt, xoay tròn 3 phút/bên, trước ngủ 30 phút.

📑 MỤC LỤC

  1. Huyệt Thần Môn là gì? — Cơ sở lý luận Đông y
  2. Vị trí huyệt Thần Môn — Hướng dẫn tìm chính xác
  3. Tác dụng của huyệt Thần Môn — 7 công dụng
  4. Cách bấm huyệt Thần Môn đúng kỹ thuật
  5. Bấm huyệt cho từng mục đích cụ thể
  6. Kết hợp huyệt Thần Môn với huyệt khác
  7. Bằng chứng khoa học hiện đại
  8. Những sai lầm khi tự bấm huyệt tại nhà
  9. Câu chuyện — chị Phương 38 tuổi và huyệt Thần Môn
  10. 10 câu hỏi thường gặp

1. HUYỆT THẦN MÔN LÀ GÌ? — CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐÔNG Y

Tâm kinh (Heart Meridian — HT)

Tâm kinh là một trong 12 kinh chính của Đông y. Kinh bắt đầu từ tim, đi qua nách, mặt trong cánh tay, cổ tay, kết thúc ở đầu ngón tay út. Toàn kinh có 9 huyệt — Thần Môn là huyệt thứ 7 (HT7), và là huyệt quan trọng nhất của toàn kinh.

Tại sao Thần Môn là nguyên huyệt?

Nguyên huyệt là huyệt mang nguyên khí của tạng phủ đó — nơi khí của tạng phủ tập trung nhiều nhất và phản ứng mạnh nhất khi được kích thích. Tác động vào Thần Môn = tác động trực tiếp vào chức năng của Tâm. Đây là lý do Thần Môn hiệu quả hơn các huyệt khác trên Tâm kinh trong việc điều chỉnh Tâm thần.

Ý nghĩa tên gọi

神 (Thần) = tinh thần, ý thức, Tâm thần. 門 (Môn) = cửa, cổng. Thần Môn = cửa của Tâm thần. Khi bấm huyệt này, chúng ta ‘mở cửa’ để giải phóng những uất kết trong Tâm, cho phép Tâm Thần được nghỉ ngơi và an định.

“14 năm hành nghề đã dạy tôi điều này: trong tất cả các huyệt tôi hướng dẫn bệnh nhân tự bấm tại nhà, Thần Môn là huyệt dễ tìm nhất, an toàn nhất và hiệu quả nhất — đặc biệt cho mất ngủ và lo âu. Đây là huyệt tôi dạy đầu tiên cho mọi bệnh nhân mới.”

huyet-than-mon

2. VỊ TRÍ HUYỆT THẦN MÔN — HƯỚNG DẪN TÌM CHÍNH XÁC

Mô tả vị trí chuẩn

Huyệt Thần Môn nằm ở cổ tay phía ngón tay út (phía trong của cổ tay, phía trụ). Cụ thể: nằm trong rãnh giữa gân cơ flexor carpi ulnaris và xương đậu (os pisiforme), trên nếp gấp cổ tay.

BướcCách tìm huyệt Thần Môn
Bước 1Lật ngửa bàn tay lên, nhìn vào mặt trong cổ tay
Bước 2Xác định nếp gấp cổ tay (đường ngang ở chỗ cổ tay gập)
Bước 3Nhìn về phía ngón út (cạnh ngoài/cạnh trụ của cổ tay)
Bước 4Cảm nhận gân cứng gần nhất phía ngón út — đó là gân cơ flexor carpi ulnaris
Bước 5Huyệt Thần Môn nằm trong rãnh nhỏ ngay phía trong (phía lòng bàn tay) của gân này, ngay trên nếp gấp cổ tay
Bước 6Dùng ngón cái ấn nhẹ vào vị trí đó — nếu đúng huyệt, chị sẽ cảm thấy hơi tức, có thể hơi ê lan xuống ngón tay út

[Chèn ảnh: Hình minh họa vị trí huyệt Thần Môn trên cổ tay — mặt trước và mặt sau]

Mẹo xác nhận đúng huyệt

  • Ấn nhẹ — nếu đúng huyệt sẽ hơi đau tức và có cảm giác lan xuống ngón tay út
  • Huyệt không nằm trên gân — nằm trong rãnh cạnh gân
  • Nếu không thấy cảm giác gì — thử dịch chuyển nhẹ vài mm theo chiều ngang
  • Hai tay có huyệt đối xứng — bấm cả hai bên

3. TÁC DỤNG CỦA HUYỆT THẦN MÔN — 7 CÔNG DỤNG ĐƯỢC GHI NHẬN

#Tác dụngCơ chế Đông yHiệu quả tốt nhất khi
1AN TÂM ĐỊNH THẦN — giảm mất ngủThần Môn là nguyên huyệt Tâm kinh — tác động trực tiếp vào chức năng Tâm tàng ThầnBấm 30 phút trước ngủ, liên tục 7-14 ngày
2GIÁNG TÂM HỎA — giảm hồi hộpKhai thông khí của Tâm kinh, hạ nhiệt Tâm hỏa đang bốcKhi hồi hộp đột ngột, bấm ngay 2-3 phút
3CHỈ THỐNG — giảm đau ngực tứcThông kinh lạc, hành khí hoạt huyết tại vùng ngựcKèm huyệt Nội Quan để tăng tác dụng
4THANH TÂM — giảm lo lắng, bồn chồnAn định Thần khí, giảm hoạt động quá mức của TâmTrước tình huống căng thẳng 15-20 phút
5KHAI KHIẾU — cải thiện trí nhớ, tập trungTâm chủ Thần minh — khi Tâm an thì trí sáng suốt hơnBấm buổi sáng trước khi làm việc 5 phút
6ĐIỀU KINH — hỗ trợ rối loạn kinh nguyệt do Tâm uấtTâm và Tử cung có liên hệ trong Đông y — khai Tâm giúp thông kinhKết hợp Tam Âm Giao trước kỳ kinh
7HẠ ÁP — hỗ trợ huyết áp cao do stressThần Môn điều hòa nhịp tim và huyết áp qua Tâm kinhKết hợp huyệt Thái Xung + Túc Tam Lý

4. CÁCH BẤM HUYỆT THẦN MÔN ĐÚNG KỸ THUẬT

Chuẩn bị trước khi bấm

  • Rửa tay sạch
  • Ngồi hoặc nằm tư thế thoải mái, cơ thể thư giãn
  • Tắt hoặc để điện thoại chế độ im lặng
  • Thở sâu 3 hơi trước khi bắt đầu

Kỹ thuật bấm chuẩn — 3 phương pháp

Phương phápCách thực hiệnDùng khi nàoThời gian
Day ấn (Điểm án)Dùng ngón cái ấn thẳng vào huyệt, lực vừa phải — không quá mạnh, không quá nhẹ. Giữ áp lực liên tục.Bấm huyệt cơ bản, phù hợp mọi người3-5 phút/bên
Xoay tròn (Nhu án)Dùng ngón cái ấn vào huyệt rồi xoay tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ (bổ) hoặc ngược chiều (tả)Muốn bổ: xoay thuận; Muốn tả hỏa: xoay ngược3 phút/bên
Nhấn thả (Đàn bát)Ấn vào huyệt 3 giây rồi thả ra 1 giây, lặp lại liên tụcKhi bấm lâu mà tay mỏi, hoặc muốn kích thích mạnh hơn2-3 phút/bên

Lực bấm và cảm giác chuẩn

Lực bấm: đủ để cảm thấy tức ê nhẹ — không đau nhói. Cảm giác đúng (đắc khí): tức ê tại chỗ bấm, có thể lan nhẹ xuống ngón út hoặc lên cẳng tay. Cảm giác sai: đau buốt (bấm quá mạnh), tê bì (bấm vào dây thần kinh, cần dịch chuyển vị trí), không cảm thấy gì (bấm sai vị trí hoặc quá nhẹ).

⚠️ KHÔNG bấm huyệt Thần Môn khi: đang có vết thương hở, viêm da, phù nề tại vùng cổ tay. Phụ nữ có thai nên hỏi thầy thuốc trước khi bấm huyệt.

huyet-than-mon

5. BẤM HUYỆT CHO TỪNG MỤC ĐÍCH CỤ THỂ

Mục đích 1 — Trị mất ngủ

Thời điểm: 30 phút trước khi ngủ. Kỹ thuật: xoay tròn ngược chiều kim đồng hồ (tả pháp — giáng hỏa an thần). Thời gian: 3 phút mỗi bên, bấm bên trái trước rồi bên phải. Kết hợp: trong khi bấm, thở đều — hít vào 4 giây, thở ra 6 giây. Sau khi bấm: không xem điện thoại — nằm xuống ngay và nhắm mắt.

Mục đích 2 — Giảm hồi hộp cấp

Thời điểm: ngay khi cảm thấy hồi hộp, tim đập nhanh. Kỹ thuật: day ấn mạnh vừa (điểm án). Thời gian: 1-2 phút mỗi bên, bấm liên tục cho đến khi hồi hộp giảm. Kết hợp tốt nhất: bấm đồng thời huyệt Nội Quan (PC6) — phía trong cổ tay, trên nếp gấp 2 thốn, giữa hai gân.

Mục đích 3 — Giảm lo âu, bồn chồn trước sự kiện quan trọng

Thời điểm: 15-20 phút trước họp quan trọng, thi cử, phỏng vấn. Kỹ thuật: xoay tròn nhẹ nhàng, nhịp thở đều. Thời gian: 5 phút mỗi bên. Kỹ thuật thở kết hợp: hít vào 4 giây → giữ 4 giây → thở ra 6 giây.

Mục đích 4 — Dưỡng sinh hàng ngày

Thời điểm: buổi tối trước khi ngủ hoặc buổi sáng sau khi thức dậy. Kỹ thuật: day ấn nhẹ nhàng, xoay tròn thuận chiều (bổ pháp — dưỡng Tâm). Thời gian: 3 phút mỗi bên. Tần suất: mỗi ngày, không bỏ. Kết quả thường thấy sau: 7-14 ngày liên tục.

[Chèn video: ‘Hướng dẫn bấm huyệt Thần Môn tại nhà — Lương y Huê Thị’ — kênh YouTube]

🖐️ Chị muốn học thêm các huyệt khác? PDF ’10 huyệt quan trọng nhất cho phụ nữ sau 35′ — có hình minh họa rõ ràng từng huyệt, cách tìm + cách bấm đúng. Tải miễn phí ngay. >>> TẢI PDF MIỄN PHÍ → luongyhue.com/pdf-huyet-vi/ <<<

6. KẾT HỢP HUYỆT THẦN MÔN VỚI CÁC HUYỆT KHÁC

Bấm Thần Môn một mình đã hiệu quả. Kết hợp với huyệt khác sẽ tăng tác dụng lên nhiều lần:

Công thức huyệtGồm những huyệt nàoTác dụng kết hợpPhù hợp cho
Công thức An Thần (Mất ngủ)Thần Môn (HT7) + Tam Âm Giao (SP6) + Thái Xung (LV3)An Tâm + Bổ Thận Tỳ âm + Sơ Can lý khí → ngủ sâu toàn diệnTâm Thận bất giao, Can uất mất ngủ
Công thức Định Tâm (Lo âu, hồi hộp)Thần Môn (HT7) + Nội Quan (PC6) + Bách Hội (GV20)Giáng Tâm hỏa + Thông Tâm khí + An Thần qua đỉnh đầuLo âu, hồi hộp, panic attack nhẹ
Công thức Điều Kinh (Kinh nguyệt rối loạn do Tâm uất)Thần Môn (HT7) + Tam Âm Giao (SP6) + Huyết Hải (SP10)Khai Tâm uất + Điều huyết + Hoạt huyết điều kinhKinh nguyệt rối loạn kèm stress
Công thức Bổ Não (Hay quên, mất tập trung)Thần Môn (HT7) + Thái Khê (KD3) + Bách Hội (GV20)Dưỡng Tâm + Bổ Thận tinh + Thăng thanh dương lên đầuHay quên, brain fog, mệt mỏi tinh thần
Công thức Stress (Reset cuối ngày)Thần Môn (HT7) + Thái Xung (LV3) + Hợp Cốc (LI4)An Tâm + Sơ Can + Điều khí toàn thânStress mạn tính, cuối ngày làm việc căng thẳng

7. BẰNG CHỨNG KHOA HỌC HIỆN ĐẠI VỀ HUYỆT THẦN MÔN

Nghiên cứu về mất ngủ

Nhiều nghiên cứu châu Á và phương Tây đã xem xét tác dụng của bấm huyệt Thần Môn lên giấc ngủ. Kết quả tổng hợp cho thấy: bấm huyệt Thần Môn kết hợp Tam Âm Giao liên tục 2-4 tuần giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ đáng kể ở người bệnh mất ngủ mạn tính, đặc biệt rút ngắn thời gian vào giấc và giảm số lần tỉnh giữa đêm.

Cơ chế thần kinh học

Các nghiên cứu bằng fMRI (chụp não chức năng) cho thấy kích thích huyệt Thần Môn kích hoạt vùng anterior cingulate cortex và vùng limbic system — hai vùng liên quan đến điều hòa cảm xúc và giấc ngủ. Ngoài ra, bấm huyệt làm tăng tiết endorphin và serotonin cục bộ — hai chất dẫn truyền thần kinh quan trọng cho giấc ngủ và tâm trạng.

Huyệt vị và melatonin

Một số nghiên cứu ghi nhận bấm huyệt Thần Môn vào buổi tối có liên quan đến tăng nồng độ melatonin trong máu — hormone điều khiển nhịp ngủ-thức. Điều này cung cấp giải thích sinh học cho tác dụng an thần của huyệt này.

“Khoa học hiện đại không phủ nhận Đông y — nó đang dần giải thích Đông y bằng ngôn ngữ của thế kỷ 21. Huyệt Thần Môn là một trong những huyệt được nghiên cứu nhiều nhất và có bằng chứng khoa học vững chắc nhất.”

8. NHỮNG SAI LẦM KHI TỰ BẤM HUYỆT TẠI NHÀ

Sai lầmHậu quảCách khắc phục
Bấm sai vị trí — bấm vào gân thay vì rãnh cạnh gânKhông có tác dụng hoặc đau nhói, có thể tê tayTìm lại huyệt theo 6 bước trong mục 2
Bấm quá mạnh — nghĩ ‘mạnh hơn thì tốt hơn’Bầm tím, đau cổ tay, phản tác dụng khi quá kích thíchLực vừa phải — cảm thấy tức ê nhẹ là đủ
Bấm quá ngắn — chỉ 30 giây rồi thôiChưa đủ thời gian để đắc khí và có tác dụngTối thiểu 3 phút mỗi bên
Bấm không đều đặn — hôm bấm hôm khôngKhông tích lũy được tác dụng, bỏ cuộc sớmBấm mỗi ngày, cùng giờ — ít nhất 14 ngày liên tục
Bấm xong ngay dùng điện thoạiTâm thần vừa an định lại bị kích thích ngay, vô hiệu hóa tác dụngSau bấm huyệt tối: nằm xuống nhắm mắt ngay
Kỳ vọng tác dụng ngay tức thì sau 1 lầnThất vọng, bỏ cuộcKết quả thường thấy sau 7-14 ngày liên tục

9. CÂU CHUYỆN — CHỊ PHƯƠNG 38 TUỔI VÀ HUYỆT THẦN MÔN

Có một bệnh nhân tên Phương, 38 tuổi, giáo viên mầm non tại Đà Lạt. Cô đến gặp tôi với lý do: không dám uống thuốc ngủ vì lo tác dụng phụ, nhưng mỗi đêm nằm từ 23h đến 1-2h sáng mới ngủ được. Công việc với trẻ nhỏ đòi hỏi tinh thần tốt mỗi buổi sáng — cô đang kiệt sức.

Tôi khám và thấy: không có bệnh lý nghiêm trọng — chỉ là stress kéo dài làm Can khí uất, Tâm hỏa vượng nhẹ. Không cần thuốc thang phức tạp. Tôi hướng dẫn cô một việc duy nhất: bấm huyệt Thần Môn 3 phút mỗi bên, kết hợp kỹ thuật thở 4-6, mỗi tối lúc 21h30 — trước khi tắt đèn 30 phút.

Cô hỏi: ‘Chỉ vậy thôi ạ?’ Tôi nói: ‘Làm đúng và làm đều trong 14 ngày đã, rồi báo tôi kết quả.’

Ngày thứ 5: Phương nhắn tin — ‘Hôm qua em ngủ được lúc 23h30, thức dậy lúc 6h. Em không nhớ lần cuối mình ngủ ngon như vậy là khi nào.’

Ngày thứ 10: ‘Em ngủ được rồi chị ơi. Sáng nào cũng dậy trước báo thức. Học sinh hỏi sao cô tươi vậy.’

Ngày thứ 14: Phương quay lại tái khám — mắt sáng hơn, da sáng hơn, kể thêm rằng cô không còn cảm thấy lo lắng vô cớ vào buổi chiều nữa.

“Đôi khi điều đơn giản nhất lại là điều hiệu quả nhất. Huyệt Thần Môn không phải phép màu — nó là công cụ mà cơ thể chị tự có sẵn, chỉ cần được dùng đúng cách.”

huyet-than-mon

10. 10 CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ HUYỆT THẦN MÔN

Q1: Bấm huyệt Thần Môn có đau không?

Không đau nếu bấm đúng lực. Cảm giác chuẩn là tức ê nhẹ — giống như ấn vào điểm căng cơ. Nếu đau buốt: đang bấm quá mạnh hoặc sai vị trí.

Q2: Bấm bao lâu mới thấy tác dụng?

Một số người thấy ngủ dễ hơn ngay từ đêm đầu tiên. Nhưng để có tác dụng ổn định và lâu dài, cần bấm liên tục 7-14 ngày. Không nên đánh giá hiệu quả chỉ sau 1-2 lần.

Q3: Bấm bên tay nào trước?

Theo truyền thống Đông y: bấm tay trái trước (tim nằm bên trái). Nhưng trong thực tế lâm sàng, bấm cả hai bên đều quan trọng như nhau — tay nào trước cũng được.

Q4: Có thể bấm huyệt Thần Môn nhiều lần trong ngày không?

Có. An toàn để bấm 2-3 lần/ngày. Quan trọng nhất là lần bấm trước ngủ. Có thể bấm thêm buổi sáng và khi cảm thấy lo lắng, hồi hộp giữa ngày.

Q5: Phụ nữ có thai có bấm được không?

Huyệt Thần Môn tương đối an toàn với phụ nữ có thai khi bấm nhẹ. Tuy nhiên, để an toàn tuyệt đối, nên hỏi thầy thuốc Đông y trước khi bấm bất kỳ huyệt nào trong thai kỳ.

Q6: Bấm huyệt có thay thế được thuốc ngủ không?

Với mất ngủ nhẹ và trung bình — có thể thay thế hoặc giảm phụ thuộc vào thuốc ngủ. Với mất ngủ nặng kéo dài — bấm huyệt là hỗ trợ tốt nhưng cần kết hợp điều trị Đông y hoặc Tây y theo chỉ định.

Q7: Dùng thiết bị bấm huyệt điện có tốt hơn bấm tay không?

Bấm tay đúng kỹ thuật vẫn tốt nhất — vì có phản hồi cảm giác. Thiết bị điện hỗ trợ được nhưng không thay thế hoàn toàn. Quan trọng là làm đúng, làm đều — không quan trọng dùng thiết bị gì.

Q8: Trẻ em có bấm huyệt Thần Môn được không?

Có, nhưng lực bấm phải nhẹ hơn nhiều và thời gian ngắn hơn (1-2 phút). Với trẻ dưới 3 tuổi, nên tham khảo bác sĩ Đông y nhi khoa.

Q9: Bấm huyệt có ảnh hưởng đến thuốc Tây đang dùng không?

Bấm huyệt là can thiệp vật lý — không tương tác hóa học với thuốc Tây. An toàn để dùng song song. Tuy nhiên nếu đang dùng thuốc chống đông máu, cần bấm nhẹ hơn để tránh bầm tím.

Q10: Tại sao bấm đúng mà vẫn không thấy tác dụng?

Có thể do: (1) mất ngủ có nguyên nhân sâu hơn cần điều trị Đông y toàn diện; (2) chưa bấm đủ thời gian — cần ít nhất 14 ngày liên tục; (3) có yếu tố lifestyle cản trở như thức khuya, caffeine, stress không được giải quyết. Nên gặp thầy thuốc để đánh giá toàn diện.

🌿 HỌC THÊM — ĐỂ TỰ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ TẠI NHÀ

Huyệt Thần Môn chỉ là một trong hàng chục huyệt vị hữu ích cho phụ nữ sau 35. Trong lớp 3 buổi miễn phí ‘ĐÁNH THỨC SỨC KHOẺ NỮ THẦN’, tôi dạy trực tiếp cách bấm huyệt, đánh giá thể chất và xây dựng lộ trình tự chăm sóc cho từng người.

  • Buổi 1: Tự đánh giá 9 thể chất Đông y — biết mình thuộc thể nào
  • Buổi 2: Lộ trình tự chăm sóc cá nhân hoá — huyệt vị + thực phẩm + bài thuốc đúng thể
  • Buổi 3: Q&A trực tiếp với Lương y Huê Thị — thực hành bấm huyệt và trả lời câu hỏi

HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ. Không bán hàng. Không upsell.

>>> ĐĂNG KÝ LỚP NGAY: luongyhue.com/lop-danh-thuc-suc-khoe-nu-than/ <<<

⏰ Lớp đợt tới khai giảng tháng sau. Còn 12/30 chỗ.

💬 Comment ‘NỮ THẦN’ dưới bất kỳ video nào của Lương y Huê Thị trên Facebook hoặc YouTube → Lương y sẽ inbox riêng cho chị thông tin lớp + PDF bản đồ huyệt vị miễn phí.

👩‍⚕️ VỀ TÁC GIẢ — LƯƠNG Y HUÊ THỊ

Lương y Huê Thị 14 năm hành nghề Y học cổ truyền — Chuyên khoa sức khoẻ phụ nữ sau 35 ✓ Tốt nghiệp Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam ✓ Chứng chỉ hành nghề Lương y — Bộ Y tế Việt Nam ✓ Giảng dạy bấm huyệt và dưỡng sinh cho hàng nghìn phụ nữ ✓ Reach Facebook 180.000+ phụ nữ/tháng | YouTube: hơn 2.800 lượt xem/video Facebook: facebook.com/luongyhuethi | YouTube: youtube.com/@huethitalisama | Web: luongyhue.com

📚 ĐỌC THÊM — BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *